آجر نسوز چیست و انواع آجر نسوز در هنگان تولید توسط کارخانه

در دهه‌های گذشته، آجر نسوز (Firebrick) به علت خاصیت مقاومت حرارتی بالایی که داشت در مکان‌هایی چون پوشش کوره‌های صنعتی یا شومینه مورد استفاده قرار می‌گرفت.
امروزه اما کاربرد آجر نسوز پا را فراتر از کوره‌ها گذاشته و به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین مصالح ساختمانی در سایر موارد صنعتی و معماری نیز مورد استقبال قرار گرفته است.
در واقع این نوع از آجر با مدل‌های آجر معمولی تفاوت داشته و با پختن ترکیبی بر پایه خاک رس (خاک نسوز) در کوره، مقاومت حرارتی بالایی (1500 درجه سانتیگراد) را در برابر تنش‌های مکانیکی، شیمیایی یا حرارتی پیدا خواهد کرد.
به این ترتیب با وجود کانی‌های معدنی مرغوب و پوکه‌های معدنی خاص در ساخت آن، نه تنها یک ماده فوق‌العاده شکیل برای نمای ساختمان و بنا است، بلکه با وجود مقاومت در تماس با مایعات خورنده یا گازها، خاصیت و حالت فیزیک خود را حفظ کرده و طول عمر بالایی را نیز با خود به همراه می‌آورد.

انواع آجر نسوز 

همان طور که اشاره شد، سازندگان این آجرها بسته به محل کاربرد آن، از سبک‌های متفاوتی در روش نصب، نوع اتصال (معتدل، پخته شده) و ترکیب شیمیایی (اسیدی، اساسی یا خنثی) استفاده خواهند کرد.
به طوری که این موضوع موجب تفاوت قیمت آجر نسوز شده و با درجه مقاومت‌های مختلف و در طیف‌های متنوعی از رنگ بندی‌های اصلی چون قرمز، قهوه‌ای، مشکی و شاموتی به بازار عرضه می‌شوند.

انواع آجر نسوز و کاربرد آن در صنایع گوناگون همچون ساختمان سازی

هرچند که از نقطه نظر ابعاد نیز سایز بندی‌های گسترده‌ای ارائه می‌شود، با این وجود مهم‌ترین نوع دسته بندی این کالا، بر حسب ماده به کار رفته شده در هنگام ساخت آن است.
به عبارت دیگر خاک رس موجود در این آجر حاوی درصدی از سیلیس و آلومینا “غیر مضر” و مقداری از تیتانیوم و سایر اکسیدهای فلزی است که در نسبت‌های گوناگون به کار می‌روند.

به طوری که بر این اساس شاهد 4 نوع Firebrick به شرح زیر هستیم:

آجر نسوز قلیایی

در صدر جدول انواع آجرهای نسوز موجود در بازار، نوع قلیایی قرار گرفته است چرا که به علت وجود موادی چون اکسیدهای غیر اسیدی، بالاترین سطح مقاومتی را در برابر دما و سایش از خود به نمایش می‌گذارند.
این مقاومت به گونه‌ای است که می‌توان طول عمر نوع قلیایی را نسبت به بسیاری از مصالح مطرح چون سنگ آهک، گرانیت و حتی آهن بالاتر دانست.
به این ترتیب آجر قلیایی گزینه‌ای مناسب جهت استفاده در پوشش داخلی کوره‌های باز فولاد سازی، صنایع فلزات غیر آهنی، کوره‌های ذوب شیشه و… خواهد بود.

آجر نسوز ویژه

نوع دوم از مدل‌های پر کاربرد آجر نسوز با نام ویژه شناخته می‌شود که خود سه مدل اصلی اکسید کروم کوروندوم، زیرکونیوم و آجر نسوز اکسید کروم را در بر می‌گیرد.
این نوع از آجر نیز بیشتر مصارف صنعتی داشته، به طوری که نوع اول آن با چیزی در حدود 95 درصد اکسید آلومینیوم و 5 درصد اکسید کروم در پوشش داخلی کوره‌های بلند ذوب آهن مقاومت مناسبی را از خود نشان می‌دهند.
همچنین نوع دوم آن از جهت حضور ترکیب سولفات زیکونیوم به شدت در برابر گرما مقاوم بوده و در مصارفی مانند کوره‌های ذوب آلومینیوم، کوره مخزن شیشه مذاب، راکتور‌های اتمی و.. خواهد درخشید.
در نهایت همان طور که از نام مدل سوم مشخص است، با 90-95 درصد اکسید کروم یک محصول فوق‌العاده برای به‌کارگیری در صنعت شیشه سازی، ذوب شیشه و ذوب آهن آلومینیوم است.

آجر نسوز آلومینیومی

همان طور که ذکر شد، کاربرد آجر نسوز در وهله اول، مقاومت بالای آن در برابر حرارت است.
بنابراین چه گزینه‌ای بهتر از آلومینا یا AL2O3 که با پخت در دمای حدود 1200-1800 درجه سانتی گرادی تبدیل به یکی از بهترین نوع آجر نسوز در برابر گرما و مواد قلیایی خواهد شد.
آلومینا (Al2O3) حتی دمای نرم شدن و همجوشی بالاتری نسبت به سیلیس دارد، بنابراین در مصارفی چون پوشش جداره درونی کوره‌های سیمان و شیشه، طراحی دکوراسیون، کوره‌های ذوب فولاد و.. به کار می‌رود.

آجر نسوز سیلیسی 

سیلیس (SiO2) در دمای حدود 2800 درجه سانتیگراد نرم شده و در نهایت در دمای حدود 3300 درجه سانتیگراد ذوب و تبدیل به یک ماده شیشه‌ای می‌شود.
وجود چنین نقطه نرمی و ذوب بالا، آن را به عنوان یک ماده اصلی جهت تولید آجرهای نسوز سیلیسی بدل کرده است.
به طوری که این محصول با حدود 95 درصد سیلیس و افزودن 2 تا 3 درصد آهک به عنوان ماده اتصال دهنده و شار، عملکرد خوبی را در پوشش کوره‌های تولید شیشه، دیواره کوره‌های فولادی و کوره‌های ذوب مس خواهد داشت.

آجر نسوز صنعتی

صرف نظر از دیدگاه مواد سازنده و کاربرد آجر نسوز صنعتی، تولید این محصولات از نقطه نظر اشکال فیزیکی نیز با یکدیگر متفاوت است.
به ‌طوری که می‌توان آن‌ها را در دسته بندی با دو نوع آجر صنعتی شکل داده شده یا همان آجر کوره و آجر بی شکل نیز قرار داد.
به عبارت دیگر تولید آجرهای کوره عمدتاً توسط ماشین‌های پرس با خواص هموژن و یا به صورت قالب گیری دستی با خواص غیر هموژن انجام شده و دارای شکل و ابعاد مشخص و استاندارد شده‌ای هستند.
این در حالی است که آجرهای بی شکل که به عنوان «نسوزهای مونولیتیک» نیز شناخته می‌شوند، بسته به نوع نیازمندی و سفارش شرکت‌های درخواست کننده، ساخته و به فروش می‌رسند.
همچنین لازم به ذکر است که آجر کوره علاوه بر اشکال استاندار مشخص که توسط تولیدکنندگان استفاده می‌شود، در اشکال خاص دیگری نیز طراحی می‌شود.

آجر دستی

آجر دستی یکی دیگر از انواع آجر می‌باشد که همچون مدل نسوز نام آجر را با خود یدک می‌کشد، اما در خصوصیاتی چون ترکیبات شیمیایی، رنگ، شکل و رسانایی حرارت تفاوت‌هایی اساسی با یکدیگر دارند.
همین امر موجب شده تا قیمت آجر نسوز و کاربردهای آن به طور کلی از مسیر ساخت آجر دستی جدا شده و با دو بخش مجزا از هم روبرو باشیم.
در حقیقت آجر کوره با در اختیار داشتن مواد بسیار مقاوم و خاک نسوز در ساختار خود، کیفیتی بسیار بالاتر از مدل دستی داشته و امکان ارائه در رنگ بندی‌های مختلف با اندازه‌های یک پارچه را دارد.
در حالی که آجر دستی با محدودیت رنگ مواجه بوده و همچنین در قیاس با آجر کوره از مقاومت بسیار پایین‌تر و وزن بالاتری برخوردار است.
به این ترتیب برای انتخاب هر یک باید دقت عمل به خرج داده و چنانچه خواهان طول عمر بالای مصالح، طراحی زیبای نمای ساختمان و.. هستید، کاربرد آجر نسوز را دست کم نگیرید.

آجر نسوز سنتی

با نگاهی به سازه‌های باستانی ایران و شهرهای مشهور در حوزه معماری ایران، می‌توان به راحتی متوجه نقش پررنگ آجرها در طراحی معماری ساختمان، تزئین نما و.. شد.
اما این امر تنها متعلق به زمان‌های قدیم نبوده و امروزه یکی از محبوب‌ترین نوع آجر نسوز، با نام آجر سنتی (آجر قزاقی) شناخته می‌شود که همچنان از پایه‌های تزئین نمای داخلی و خارجی ساختمان است.
این آجرها نیز از خاک رس مرغوب بدون آهک ساخته شده و با طراحی سنتی خود، حال و هوایی قدیمی و گرم به ساختمان‌ها می‌بخشند.

همچنین بخوانید: ساخت باربیکیو با آجر نسوز

کاربرد آجر نسوز و مزایا آن

پیش‌تر اشاره کردیم که بر حسب نوع متریال به کار رفته شده در ساخت آجر، مقاومت‌ها، رنگ‌بندی‌ها و ساختارهای متنوعی عرضه شده که آن‌ها را مناسب استفاده در صنایع کرده است.
این صنایع شامل مواردی چون پوشش داخلی کوره های ذوب آهن، ذوب شیشه، صنایع فلزات غیر آهنی و…است؛ اما تنها بخش مهم از کاربرد آجر نسوز نیست.

کاربرد آجر نسوز در نمای ساختمان و صنعت چگونه است

در حقیقت نما ساختمان و طراحی دکوراسیون داخلی یکی دیگر از کاربردهای آجر کوره است که به علت سازگاری بالای آن با شرایط اقلیمی مختلف مورد توجه قرار گرفته است.
در نتیجه بدون نگرانی از بابت شرایط جوی حاکم، حرارت، یخ‌بندان، سایش و سایر موارد از بین برنده نما، می‌توان ساختمان‌های خود را با آجر نسوز طراحی کرد.

کاربرد آجر نسوز در نما ساختمان

امروزه ما می‌دانیم نمای ظاهری ساختمان تبدیل به یکی بخش‌های بسیار مهم در معماری شده است که در پی آن می‌توان به اهدافی چون زیبایی بصری، فروش بهتر ساختمان و جلب توجه افراد دست پیدا کرد.
همچنین یک نمای حرفه‌ای می‌تواند تا سال‌های سال از ساختمان شما مراقبت کرده و طول عمر آن را افزایش دهد.
چنانچه شما هم از این دیدگاه به نمای ساختمان نگاه کنید، به کارگیری مصالح ساختمانی با کیفیت و مرغوب در نما، جزئی از برنامه‌های اصلی طراحی‌تان خواهد شد.
جالب است بدانید که با وجود پایین بودن قیمت آجر نسوز نسبت به بسیاری از مصالح، این محصول در مقابل جذب آب مقاومت کرده و به هیچ عنوان بستری برای شوره، رشد قارچ یا کپک فراهم نمی‌کند.
از سوی دیگر مقاومت رسانایی و حرارتی این نوع از آجر، به خوبی در حفظ انرژی داخل ساختمان عمل کرده و تا حد بالایی در صرفه جویی مفید واقع خواهد شد.

کاربرد آجر نسوز در دکوراسیون داخلی

در فضای داخلی ساختمان، عموماً گزینه‌های بیشتری برای طراحی و ایجاد زیبایی بصری خیره کننده وجود دارد.
آجر نسوز نیز یکی از همان مواردی است که از گذشته تا کنون با رنگ‌های گرم و شکل هندسی مستطیلی خود، توانایی ایجاد دکوراسیون مدرن، قدیمی یا هر سبکی که مورد پسند شما باشد را به همراه می‌آورد.
کاربرد آجر نسوز اما تنها محدود به بخش دیوارها نبوده و علاوه بر آن می‌تواند به عنوان گزینه‌ای مقرون به صرفه در طراحی شومینه‌های مدرن، کف پوش، تزیینات سبک روستیک به کار گرفته شود.
همچنین تنوع بسیار رنگ بندی و امکان انتخاب سایز بندی‌های خاص، انتخاب‌های گسترده‌ای را در اختیار طراحان دکوراسیون گذاشته و یک ساختار منحصر به فرد هنری را ایجاد می‌کند.

مزایا و معایب آجر نسوز

با یک نگاه کلی به قیمت آجر نسوز و ویژگی‌های ارائه شده توسط سازندگان آن، می‌توان مزایای این مصالح ساختمانی خاص را بیش از معایب آن توصیف کرد.
چرا که در وهله اول امکان انتخاب از میان اندازه‌های متفاوت و رنگ‌های متنوع زیبا، جایگاه ویژه‌ای در بخش هنرهای بصری ارائه می‌کند. 

همچنین بخوانید: انواع رنگ بندی آجر

همچنین این آجرها با وجود خاک رس نسوز و فشار بالای متحمل شده در هنگام پخت، بسیار در برابر سرما و گرما مقاوم بوده و طول عمر بالایی خواهد داشت.
دیگر مزیت آن همان طور که پیش‌تر ذکر کردیم، قابلیت عایق بودن آن و کمک به صرفه جویی در مصرف انرژی است.

از نقطه نظر سهولت در نصب، وزن بسیار سبک آن موجب شده تا نیازی به سازه نگه دارنده مجزا نداشته و با وجود کمی ملات به راحتی به سطوح می‌چسبد.
از سوی دیگر به علت رعایت استانداردهای تثبیت رنگ، با گذشت سال‌ها هیچ گونه تغییر رنگی نداشته و کاملاً دوست دار محیط زیست هستند.
در نهایت با در اختیار داشتن استاندار میزان جذب آب کمتر از 2 درصد، نه تنها جذب آب ناچیزی دارد، بلکه به خوبی در مقابل شوره، رشد جلبک و قارچ بر روی خود مقاوم است.

قیمت آجر نسوز درب کارخانه 

همان طور که می‌دانید، قیمت آجر نسوز به علت کاربرد این نو آجر در ابعاد وسیع، برای طراحان و صاحبان صنایع بسیار حائز اهمیت است.
هرچند که این کالا در قیاس با سایر مصالح مورد استفاده چون چوب، به خصوص در حوزه دکوراسیون و معماری، انتخابی بسیار مقرون به صرفه محسوب خواهد شد.
همچنین به علت ماده اولیه وافر به راحتی در دسترس شما بوده و در هر زمان و مکانی به راحتی می‌توانید خوش‌قیمت ترین نوع آجر نسوز بازار را برای پروژه‌های خود بیابید.

عوامل مؤثر بر قیمت روز آجر نسوز

بالاتر اشاره کردیم که رنگ بندی‌های متنوعی بسته به کاربرد آجر نسوز و سلیقه شما وجود دارد، اما همین رنگ بندی موجب تفاوت در قیمت عرضه شده آجرهای کوره خواهد شد.
به طور مثال کیفیت خاک و کیفیت پخت باعث ماندگاری و از دست نرفتن رنگ آجرها می‌شود، بنابراین کیفیت نوع رنگ استفاده در ساخت این محصول طبیعتاً موجب کاهش یا افزایش قیمت آن خواهد شد.
دیگر ویژگی تأثیرگذار در قیمت آجر نسوز مربوط به اندازه آن است که با افزایش اندازه شاهد افزایش قیمت هستیم.
لازم به ذکر است که پر مصرف ترین ابعاد آن 2/5×31×7 و 2/5×31×3 بوده و در اندازه‌های دیگری مانند 60×10 نیز تولید می‌شود.

5/5 - (3 امتیاز)

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.